Chrzan to nie tylko dobra przyprawa

Chrzan stanowi ważny element polskiej tradycji kulinarnej. Bez niego nie byłoby barszczu chrzanowego, dobrych ogórków kiszonych czy ćwikły. Jednak walory smakowe chrzanu ustępują miejsca jego właściwościom zdrowotnym. W lecznictwie ludowym znajdował on bardzo ważne miejsce. Na przykład na dolegliwości głowy i bóle reumatyczne robiono okłady z liści chrzanu, a przy bólach mięśniowych i nadwyrężeniu ścięgien, sporządzano okłady ze startego korzenia. Kobiety pracujące na polach wkładały liście chrzanu pod chusty, aby chronić głowę przed promieniami słonecznymi. To jednak nie wszystkie cenne właściwości tej rośliny.


W tej sprawie postanowiliśmy porozmawiać z kierownikiem marki MOSSO – Tomaszem Kwaśniewskim, która w swojej ofercie posiada między innymi przetwory z chrzanu.


Czy właściwości zdrowotne chrzanu zostały odkryte w Polsce?

Tomasz Kwaśniewski: Właściwości chrzanu docenili już starożytni Rzymianie i Egipcjanie. Dopiero w IX wieku jego walory zaczęli dostrzegać mieszkańcy Europy Zachodniej i Wschodniej. Szczególne znaczenie odgrywały wówczas liście chrzanu (mające nawet 1,5 metra długości), które zabezpieczały żywność przed zepsuciem. Używano ich także do okładania osełek masła, a także jako podkładek pod pieczony chleb. W XIX wieku jego smak i prozdrowotne właściwości docenił cesarz Austrii, Franciszek Józef. Do jego ulubionych dań należała gotowana w warzywach wołowina, do której przyrządzano specjalny sos z duszonych na maśle jabłek, białego wina, cukru i chrzanu. Warto podkreślić, że cesarz prawie nigdy nie chorował i przeżył blisko 90 lat. Nie wiadomo dokładnie kiedy chrzan przybył do Polski. Pierwotnie rósł dziko i był uważany za chwast. Obecnie jest uprawiany na działkach i w ogrodach. Spotkamy go już nie tylko w Europie, ale także w Ameryce Północnej, Azji czy Australii.

Ciekawostka: We Francji, Szwajcarii oraz Holandii korzeń chrzanu oficjalnie jest uznawany za lek. W Polsce występuje głównie jako przyprawa.


Jakie są zatem właściwości zdrowotne chrzanu?

T.K. Lista zalet chrzanu jest naprawdę imponująca, dlatego skupię się na tych najbardziej istotnych dla organizmu człowieka. Przede wszystkim chrzan jest naturalnym antybiotykiem – ma działanie antywirusowe i bakteriobójcze. W szczególności jest stosowany przy przeziębieniu czy stanie zapalnym dróg oddechowych. Chrzan wspomaga także układ trawienny, pobudza apetyt, pozytywnie wpływa na metabolizm oraz funkcjonowanie pęcherzyka żółciowego. Wśród innych właściwości zdrowotnych chrzanu można wymienić jeszcze działanie odkażające. Wpływa on również na łagodzenie bólu reumatycznego. Warto również wiedzieć, że chrzan rozrzedza naszą krew oraz skutecznie obniża zły cholesterol.

Ciekawostka: Chrzan zawiera również substancje bioaktywne o działaniu przeciwnowotworowym.

 

Skąd w chrzanie bierze się aż tyle prozdrowotnych właściwości?

T.K. Korzeń chrzanu jest prawdziwą bombą witaminową. Jest bogaty w witaminy: A, B, B1, B2, C, E, a także wiele składników mineralnych, wśród których możemy wymienić: potas, wapń, fosfor, magnez, żelazo, mangan, sód, cynk, siarka, jod oraz chlor. Ponadto jest źródłem cennego błonnika, węglowodanów i tłuszczy, olejków eterycznych, flawonoidów oraz glikozydów.

Ciekawostka: W chrzanie jest duża ilość witaminy C, aż 250 mg%. To nawet więcej niż w cytrynach i pomarańczach.

 

Uważa się, że chrzan jest jednym z najlepszych lekarstw na ból gardła. Czy to prawda?

T.K. Rzeczywiście jego właściwości bakteriobójcze i wirusobójcze zwalczają ból gardła i uciążliwy kaszel. Często stosuje się go nawet w walce z zapaleniem oskrzeli. Przygotowuje się specjalne mikstury, których regularne spożywanie daje pozytywne efekty. Popularnym remedium na ból gardła jest wywar powstały z połączenia chrzanu z miodem i goździkami albo z miodem i sokiem z cytryny.

 

Do czego służą liście chrzanu – czy mogą tylko zabezpieczać żywność przed zepsuciem?

T.K. W liściach chrzanu również występują witaminy i minerały. Jednak do spożycia używamy tylko korzenia chrzanu. Zawarte w liściach fitoncydy, czyli naturalne siarczki bakteriobójcze, które niszczą bakterie, wirusy oraz grzyby, zabezpieczają żywność przed zepsuciem. Liści używa się także do marynat, szczególnie kiszonych ogórków, którym zapewniają aromat, jędrność i trwałość. Kiedyś dolne długie liście chrzanu, ułożone na głowie i przewiązane płócienną chustką, w upalne dni chroniły kobiety pracujące na roli przed słońcem.

 

Czy chrzan jest zatem zdrowszy od czosnku i cebuli?

T.K. Pod względem zawartości witamin i minerałów chrzan plasuje się w czołówce prozdrowotnych przypraw, obok czosnku i cebuli. Należy pamiętać, że wszystkie te przyprawy mają silne właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze. Ponadto wzmacniają i regenerują nasz układ immunologiczny oraz oczyszczają krew. Osobiście uważam, że chrzan jest nawet lepszy od czosnku czy cebuli – po jego zjedzeniu nasz organizm nie wydziela specyficznego zapachu, jak w przypadku konkurencyjnych przypraw.

 

Co sprawia, że jego smak jest tak ostry?

T.K. Synigryna, czyli glikozyd siarkowy, który jest składnikiem olejku gorczycznego. To ona nadaje  chrzanowi ostry, piekący zapach i smak. Synigryna posiada także właściwości rozgrzewające i odkażające.

 

Marka MOSSO zajmuje się produkcją chrzanu od blisko 30 lat. Jak wygląda jego produkcja?

T.K. Chrzan produkujemy z białego korzenia, który nabywamy na Lubelszczyźnie od lokalnych rolników. Korzenie chrzanu są tarte i poddawane obróbce termicznej. To właśnie ona łagodzi jego ostry zapach i smak, bez straty jego witamin i minerałów. Do różnych wariantów chrzanu dodajemy delikatną śmietanę oraz żurawinę.

 

Do czego chrzan wykorzystywany jest w kuchni?

T.K. Chrzan jest niezastąpionym dodatkiem do ciężkostrawnych i tłustych potraw. Pobudza działanie soków trawiennych i pozytywnie wpływa na nasz metabolizm. Ale dodajemy go także do dań z grilla, ryb, jaj czy nawet sałatek. Możemy przygotować z niego tradycyjny barszcz chrzanowy z białą kiełbasą. Dobrze komponuje się również z wielkanocnym żurkiem lub białym barszczem. Na polskich stołach królują także chrzan połączony ze śmietaną, ćwikła z chrzanem lub ostry sos chrzanowy na zimno.

 

Gdzie oprócz naturalnej medycyny i kuchni używany jest jeszcze chrzan?

T.K. Oprócz naturalnej medycyny i kuchni, chrzan stosowany jest także w kosmetyce. Nie tylko poprawia koloryt naszej skóry, ale także minimalizuje oznaki jej starzenia. Zmniejsza i wygładza zmarszczki, czyni cerę delikatną, usuwa piegi, plamy, wszelkie przebarwienia w tym słoneczne, wybiela i rozjaśnia skórę. Domowym sposobem możemy przygotować kilka pielęgnacyjnych kosmetyków m.in. tonik do mycia twarzy, tonik rozjaśniający czy maseczkę regenerującą.





Komentarze
2015-07-10 22:24:18
~martus2833 Nie lubię, oj nie lubię :) Za ostry na moje kubki smakowe.
2015-02-14 10:53:07
~Perfekcyjna Eh, chrzan... cała encyklopedia zdrowia w nim jest. Przede wszystkim to podobno korzeń młodości i gdzieś kiedyś czytałam że Tina Turner się nim na maksa futruje od kilkudziesięciu lat. I szczerze mówiąc obserwując różne kobiety i ich upodobania konsumpcyjne jak i naturalno-kosmetyczno-zdrowotne to wierzę w to bez zastrzeżeń. No i właściwości smakowe. Chyba niczego nie lubię tak bardzo jak chrzan. Preferuję go w wersji łagodnej ze śmietanką lub jako ćwikłę. A najbardziej z żurawiną lub wasabi. Te ostatnie uwielbielbiam do nieprzytomności. Ale jest bardzo ważna kwestia jeśli chodzi o chrzan i nie mówi się o tym powszechnie. A mianowicie chrzan jest całkowicie zakazany przy niedoczynności tarczycy tak samo jak gorczyca.
2014-09-20 12:51:03
~Lexi Rzadko jadam chrzan, dla mnie jego smak jest zbyt ostry. Czytając jednak o właściwościach tej rośliny nie będę od niego już aż tak bardzo stronić.
2014-09-03 17:30:27
~Ilona K. Adixx Ja też chrzan pamiętam z dzieciństwa , babcia miała go w ogrodzie . Sama tarła i przekładała go do małych słoiczków . Gdy miałam katar kazała mi go wąchać ,aby udrożnić drogi oddechowe i przyznaje ,że to działało. Teraz o chrzanie pamięta się głównie w okresie wielkanocnym ,a szkoda .
2014-08-31 21:07:00
~Doris S Chrzan jest ogromnym pokładem prozdrowotnych składników, często nie za bardzo lubianym, zapominanym w dodatkach diety. A warto do niego wracać, smakować, kosztować. Stosowany nie tylko jako dar natury, naturalny lek - doskonały w walce z bólem gardła, przeziębieniem, ale oczywiście można go wyśmienicie wykorzystać do celów smakowych w jedzeniu, a i zdrowych! Pamiętam jeszcze, gdy byłam dzieciakiem - na wieś wyjeżdżając, z kuzynem wykopywaliśmy chrzan - korzenie, które ciocia dodawała do ogórków. A na święta do tej pory w barszczu białym czy żurku obowiązkowo musi pojawić się świeżo starty korzeń chrzanu i ja tenże specyficzny smak uwielbiam! I także smaczny jest chrzan z żółtkiem gotowanym, ze śmietanką i majonezem - dodatek do jajek na twardo! O - i z buraczkami tartymi - świetnie pasuje. A w kosmetyce - muszę go przetestować osobiście - zrobić sobie tonik!
2014-08-15 18:01:32
~szakirka nie wiedziałam ,że tyle właściwości zdrowotnych ma chrzan
2014-08-13 22:25:05
~wiki2011 Kolejny raz widać, że należy wrócić do starych sprawdzonych i naturalnych rozwiązań.

Akcja KONKURS ZABAWA

Czytelniku: Zdobywaj na przełomie roku 2019/20 punkty i wymieniaj je na ulubione kosmetyki!

Czytaj więcej

Przetestowaliśmy

Serum
z natką
3 w 1
FLOSLEK

Pojemność: 30 ml

Krem z groszkiem
na noc

FLOSLEK

Pojemność: 50 ml

Wiadomości branżowe

Koniec lutego to idealny moment na kolejne zakupy i przygotowania do nadchodzącego sezonu wiosna-lato 2020, ale również uzupełnienie garderoby o perełki z sezonu jesień-zima 2019/2020. Powoli, z nadzieją na szybką wiosnę i zielone pąki kwiatów na drzewach, kozaki będą ustępować lżejszym botkom, mokasynom, balerinom oraz...
Rozpoczęły się przygotowania do kolejnej edycji targów LOOK i beauty VISION 2020. Największe wydarzenie dla branży profesjonalistów w Polsce, odbędzie się w dniach 4-5 kwietnia 2020, na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. To wyjątkowa edycja, ponieważ organizator świętować będzie jubileuszową, 20. edycję. Z...
Czytaj więcej

Mapa Salon & Spa

Salon kosmetyczny?
A może Spa ?
Znajdź na mapie swoje miejsce!
Czytaj więcej
.
Reklama

Dla Niej

Czy mogę pić kawę w ciąży? Czy kawa w ciąży jest szkodliwa? Wiele przyszłych mam zadaje sobie to pytanie. Lekarze jednoznacznie wskazują, że można pić kawę w ciąży, ale trzeba zmienić...
Czytaj więcej

Dla Niego

Często osoby, które starają się żyć zdrowo i aktywnie, zastanawiają się, czy mogą pozwolić sobie na słodką przekąskę. Jak poradzić sobie z zapotrzebowaniem na „coś słodkiego”?...
Czytaj więcej

Porady

Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Czytaj więcej
.

Cafe News

Kampania Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw (EASME) Sektor tekstylny, odzieżowy, skórzany i obuwniczy (TCLF) to europejski potentat, źródło nowych trendów i innowacji. Szacuje się, że roczny obrót w Europie wynosi ponad 200 mld euro, a około 225 000 firm zatrudnia...Czytaj więcej

Miasto Żyje Modą – 17-23.02.2020 Miasto Żyje Modą to projekt „miejski”, towarzyszący odbywającym się w dniach 19-20.02.2020 Targom Mody Poznań. Jego głównym założeniem jest promocja projektantów, marek modowych, miejsc oraz wydarzeń, które łączy jedno – moda i najnowsze...Czytaj więcej

Sezon na lody nie kończy się na lecie Badanie przeprowadzone przez instytut Kantar Public na zlecenie firmy Koral pokazało, że ponad trzy piąte Polaków (68%) je lody zimą. Co ciekawe lody zimą zdecydowanie chętniej jedzą młodsze pokolenia – wśród młodzieży w wieku 15-17 lat jedzenie lodów zimą...Czytaj więcej

Copyright © 2008 - 2020 COSMED Consulting / serwisuroda.pl