Reklama
Karać czy nie karać?

Od małego uczono nas, że jeżeli coś zrobimy źle to musimy ponieść tego konsekwencje. Mamy więc „zbrodnię" i karę. Nauki sprzed lat przekazujemy naszym potomkom w formie w zasadzie niezmienionej, może z wyłączeniem nieakceptowanych już powszechnie kar cielesnych. Nie widzimy w tym nic złego, bo przecież nasze dziecko następnym razem dwa razy zastanowi się zanim coś „zmaluje"… a więc wszystko pozornie działa. Czy rzeczywiście? Czy kary są niezbędne i uczą młodych ludzi właściwej postawy i funkcjonowania w społeczeństwie? Czy też możemy zastąpić je czymś innym?

 

 

Pewnego razu podczas targów wydarzyła się pewna inspirująca rozmowa pomiędzy Michałem Zawadką - autorem książek z zakresu rozwoju społecznego dzieci i młodzieży a młodą kobietą - matką, będącą na etapie wprowadzania kar u swojego syna. Przyjrzyjmy się sytuacji, przeanalizujmy i wyciągnijmy wnioski… Bo karać czy nie karać? Oto jest trudne pytanie.

 

Mi pomogło, to i mu pomoże

- Dlaczego Pani wprowadza kary?
- Mnie też karano i jakoś wychowano, ja przynajmniej omijam bicie.
Po pierwsze, nasze dogmaty to nie geny i nie musimy ich przekazywać. Jeżeli wiesz, że nie było to dobre dla ciebie, to znajdź sposób do zmiany i przerwij to zamiast powielać. Po drugie, nawet jeżeli coś było dobre dla ciebie - nie musi być odpowiednie dla drugiej osoby. Podstawą w jakiejkolwiek komunikacji jest empatia, a nie osądzanie, pouczanie i dopasowywanie innych do naszego „moim zdaniem”. Kara jest wynikiem niezrozumienia i okazaniem bezradności, słabości i przegranej w odniesieniu do znalezienia zachowań innych do tych, które stosowano wobec mnie.

 

Rodzic dla dziecka zawsze ma rację

- Przecież ja chcę dla niego dobrze, żeby zrozumiał.
- To dlaczego Pani mu nie tłumaczy?
Dzieci traktują rodziców jak wyrocznie. Proces w jakim wzrastają jest dla nich idealny, bo wytworzony przez najbliższych. Przez mamę i tatę... a oni przecież chcą dla dziecka jak najlepiej. Młody człowiek nie rozumie nagany i kary jako argumentu „popraw się”. Owy rodzaj „zemsty” potraktuje jako coś, co jest dla niego dobre, bo pochodzi od najbliższych. Tym samym w kolejnych działaniach będzie podświadomie zabiegał o taki stan, chcąc ich uszczęśliwić, nie dostrzegając zagrożenia dla siebie. Wiedząc, że mama i tata chcą dla niego jak najlepiej, będzie dostarczał im ku temu powodów.

 

A co w tym złego?

- Ale widzę proszę Pana, że to działa. Ostatnio kilka dni pamiętał i opowiadał tacie, że to jego wina.
- Opowiadał o poczuciu winy, a nie o zrozumieniu sytuacji proszę Pani.
Poczucie winy to wyjściowe zagrożenie kary. Dziecko dostając naganę, karę, czy szlaban czuje się odtrącone i kompletnie niezrozumiane. Komunikat „źle zrobiłeś, wyjdź stąd” lub „źle, za karę…” całkowicie zabija komunikację. Co gorsza „źle” nic nie mówi młodemu człowiekowi. Jedyne do czego się nadaje to do zerwania między wami komunikacji. W przyszłości dziecko nie przyjdzie do ciebie po jakąkolwiek radę czy na rozmowę, wiedząc że jego błąd będzie powodem do kary.

 

Nie zabijaj Edisona

- Przecież nagana krzywdy mu nie zrobi?
- A jednak...
Kary są wynikiem zdarzeń, które jedna ze stron uważa za złe, niepoprawne, inne od umiejętności i wiedzy oceniającego. Gdy dziecko otrzyma karę zamiast wytłumaczenia, odczytuje ją jako komunikat: „popełniłeś błąd - jesteś zły”, poniosłeś porażkę. Jest to najprostsza droga do osiągnięcia spokoju dla dorosłego, ale jednocześnie najkrótsza droga do wychowania zamkniętego w sobie, bojącego się próbować i podejmować jakichkolwiek wyzwań młodego człowieka.
W anegdocie o Edisonie nie ponosi on żadnej porażki pośród tysięcy nieudanych, błędnych prób szukania i odkrywania żarówki. On znajduje tysiące sposobów, które nie działają i prowadzą go do celu i do bycia lepszym. Pozwól na błędy i wspólnie szukajcie w nich lekcji.

 

Pozwól zrozumieć i odkryć

- To co mam mu dać wejść mi na głowę? To jakiś absurd.
- Proszę pozwolić dziecku myśleć.
Rozwiązaniem jest lekcja. Szansą dla waszych rozmów i relacji zamiast oceniania jest zrozumienie, a zamiast nagany wsparcie i wspólne odkrywanie. Kiedy wydarzy się irytująca cię sytuacja, zanim „wybuchniesz” zastosuj poniższy model, a zaskoczą cię efekty.

 

Model postępowania

Dziecko robi coś „złego” (wybiega na ulicę, oddala się w sklepie, zrzuca talerz, niszczy doniczkę z kwiatkiem, dostaje złą ocenę w szkole…)

• Zacznij od… (oczywiście pomijając sytuacje niebezpieczne, krytyczne i zagrażające zdrowiu czy życiu) A co się tutaj wydarzyło? Zobacz, co się stało? (ideałem będzie dołożenie do tego empatii i dodanie: widzę, że jesteś zmartwiony, przestraszony, zdziwiony, smutny, zły…).

• W odpowiedzi otrzymasz prosty opis sytuacji z jego punku widzenia (to też pierwszy etap, w którym dziecko świadomie analizuje problem i zaczyna się nad nim zastanawiać). Przy zastosowaniu kary już na tym etapie przerywamy jakikolwiek proces poznawczy i naprawczy.

• Zapytaj wówczas: czy to jest dobre czy złe? Miłe czy smutne? (dziecko analizuje sytuację dokonując ocen, wyciąga wnioski).

• Następnie: co można w takim razie zrobić żeby było lepiej? Żebyś nie czuł się zły, smutny? Żeby zmienić ocenę? (ten etap uruchamia cudowny proces kreacji rozwiązań zaistniałego problemu, poszukiwania dróg rozwiązania).

• Na koniec zadaj pytanie: czego ta sytuacja cię nauczyła?
W podsumowaniu dostaniesz wnioski, do których dziecko doszło samo. Zbuduje to w nim wiarę w siebie i to że jest w stanie samo pokonywać trudności. Następnym razem będzie miało odwagę spróbować nowych działań i podjąć wyzwania. Bo nawet, gdy się pomyli, to będzie miało lekcję, a nie porażkę. Ty jako rodzic będziesz dla dziecka przyjacielem do rozmowy i w przyszłości o każdym problem otwarcie z tobą porozmawia. Swoje wnioski i „przepracowaną” w wyobraźni sytuację zapamięta i nie popełni kolejny raz tego samego błędu, a nawet jeśli wrodzony empiryzm poznawczy weźmie górę, to łatwiej się odwołać do miłych wspólnych chwil niż do „bo znowu dostaniesz karę”.

 

AD FINEM

Nie każda „zbrodnia” powinna być okupiona karą, a na pewno nie ta popełniona przez bardzo młodego człowieka. W tym wypadku błąd jest doskonałym przyczynkiem do lekcji i jego progresu społecznego. Nie hamuj dziecka (karami) w popełnianiu błędów, niech prowadzą go do celu jakim jest rozwijanie umiejętności. Zaprocentuje to nie tylko wzrostem jego pewności siebie, wiary we własne siły i ogólnym rozwojem ale także zacieśnianiem waszych więzi.

 

 

Tekst powstał we współpracy z Michałem Zawadką, autorem bestsellerowych książek z zakresu rozwoju osobistego i społecznego dzieci oraz młodzieży m.in. „Chcę być kimś” i „Zarządzanie marzeniami”.





Komentarze

Akcja KONKURS ZABAWA

Czytelniku: Zdobywaj punkty i wymieniaj je na ulubione kosmetyki!

Czytaj więcej

Przetestowaliśmy

EsthiCell PURE NATURE ANTI-AGING CREAM-SERUM / Krem-Serum odmładzający do twarzy i szyi

Preparat typu krem i serum 2 w 1.


EsthiCell MULTI-ACTIVE PEELING / Wielozadaniowy peeling naprawczy


Zawiera enzymy roślinne, kwas migdałowy, ekstrakty roślinne oraz korund.

Wiadomości branżowe

Targi BEAUTY FORUM to najważniejsza impreza dla profesjonalistów związanych z branżą beauty w Polsce, organizowana cyklicznie od 1997 roku. Wypracowana przez lata renoma wydarzenia, to zasługa precyzyjnie skomponowanej formuły łączącej w unikatowy sposób biznes, edukację i liczne atrakcje w kompleksowy program, który...
Odbywające się dwa razy w roku największe święto mody w Polsce, to doskonała okazja dla osób z branży mody do zapoznania się z ofertą przedsiębiorców na sezony wiosna/lato 2020 oraz jesień-zima 2019/2020. Tym razem oferta rozszerzona zostanie o modę ekologiczną, a podczas Kongresu Fachowców podjęte zostaną m. in....
Czytaj więcej

Mapa Salon & Spa

Salon kosmetyczny?
A może Spa ?
Znajdź na mapie swoje miejsce!
Czytaj więcej
.
Reklama

Dla Niej

Obrzęki w czasie ciąży to nieodłączny problem przyszłych mam, szczególnie latem, kiedy temperatury sięgają 30°C. Często dotyczą kończyn dolnych i wiążą się z utrudnionym odpływem...
Czytaj więcej

Dla Niego

Skóra mężczyzny różni się od kobiecej – głównie ze względu na różnice w gospodarkach hormonalnych obydwu płci. U panów jest ona o około 20% grubsza i wydziela dwa razy więcej sebum,...
Czytaj więcej

Porady

Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Czytaj więcej
.

Cafe News

O czterech takich, co mają wizję Wielkie firmy nie powstają przypadkiem. Twórcy takich gigantów, jak Apple czy Google przebyli długą drogę i zanim osiągnęli sukces, wiele razy się potknęli. Zaczynali w przysłowiowym garażu, z minimalnymi środkami na rozruch, ale towarzyszyła im jasna wizja,...Czytaj więcej

#ZmieńMyślenie z AVON Polki czują się bezpiecznie w swoim otoczeniu, ale tylko niewiele więcej niż połowa z nich wierzy w skuteczność systemu prawnego, gdy doświadcza niefizycznych form przemocy – wynika z badań przeprowadzonych na zlecenie Fundacji AVON w 15 krajach świata.     Dlatego od...Czytaj więcej

KEVIN.MURPHY pierwszą marką kosmetyczną na świecie, wykorzystującą OWP Każdy kawałek plastiku, jaki kiedykolwiek został wyprodukowany, w dalszym ciągu znajduje się na Ziemi. Proces rozkładu tworzyw sztucznych wynosi nawet do 1000 lat. W wodach oceanicznych znajduje się już ponad 5...Czytaj więcej

Copyright © 2008 - 2019 COSMED Consulting / serwisuroda.pl